หน้าหลัก
แนะนำรายวิชา
แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ก่อนเรียน
บทที่ 1 ภาษาคอมพิวเตอร์
บทที่ 2 แนวคิดการโปรแกรม
บทที่ 3 ผังงาน
บทที่ 4 รหัสเทียม
บทที่ 5 โครงสร้างภาษาซี
บทที่ 6 ติดตั้งโปรแกรม Dev-c++
บทที่ 7 ตัวแปรภาษาซี
บทที่ 8 ตัวดำเนินการภาษาซี
บทที่ 9 การแสดงผล
บทที่10 การรับข้อมูล
บทที่ 11 การเลือกทำตามเงื่อนไข
บทที่ 12 คำสั่งวนซ้ำ
แบบทดสอบผลสัมฤทธิ์หลังเรียน
แหล่งศึกษาเพิ่มเติม

 

 

        การเขียนผังงานมี  3 รูปแบบ คือ
 

1. ผังงานแบบเรียงลำดับ (Sequential)

            เป็นผังงานที่มีโครงสร้างการทำงานตามลำดับ ก่อน- หลัง เรียงต่อเนื่องกันเป็นลำดับเป็นโครงสร้างที่ง่ายที่สุดสำหรับงานที่ไม่ซับซ้อน 
ไม่มีการตรวจสอบเงื่อนไข และไม่ต้องทำงานซ้ำ ๆ ผังงานแบบลำดับมักจะไปรวมอยู่ในผังงานแบบเลือกและแบบมีการทำซ้ำ ผังงานจะเริ่มจากบนลงล่าง
และจากซ้ายไปขวา

 

ตัวอย่างที่ 1.1 แสดงการเขียนผังงานแบบเรียงลำดับการแปรงฟัน

                     
  1. เริ่มต้นการทำงาน
  2. บีบยาสีฟัน
  3. บ้วนปาก
  4. แปรงฟัน
  5. บ้วนปาก
  6. สิ้นสุด

            การจำลองความคิดเป็นผังงาน (แบบเรียงลำดับ)

 

            

 

            ตัวอย่างที่ 1.2 การเขียนผังงานแบบเรียงลำดับ หาผลคูณ ตัวเลข 2 ตัว โดยรับค่าจากแป้นพิมพ์

 

-->  1.

 

 

-->  2.

 

 

-->  3.

 

 

-->  4.

-->  5.
   
คำอธิบาย 1. เริ่มต้นการทำงานของโปรแกรม
  2. รับค่า a,b
  3.คำนวณ a x b
  4.แสดงค่า a x b
  5. จบการทำงาน
   

 

2. ผังงานแบบทางเลือก ( Selection)
              ผังงานแบบทางเลือกจะประกอบด้วย   1 เงื่อนไข 2 กิจกรรม หลักการตรวจสอบเงื่อนไข มีดังนี้
              - ถ้าเงื่อนไขเป็นจริง จะทำกิจกรรมที่ 1 แล้วออกจากโครงสร้าง
              - แต่ถ้าเงื่อนไขเป็นเท็จ จะทำกิจกรรมที่ 2 แล้วออกจากโครงสร้างและทำตามลำดับต่อไปเรื่อย ๆ จนถึงจุดสุดท้ายของผังงาน
 

                 ตัวอย่างที่ 2.1 การเขียนผังงานแบบทางเลือก

คำอธิบาย 1. เริ่มต้นการทำงานของโปรแกรม
  2. รับค่าคะแนน
  3. ถ้า คะแนน มากกว่า 50
 
       3.1 แสดงข้อความ "ผ่าน"
       มิฉะนั้นแล้ว
       3.2 แสดงข้อความ "ไม่ผ่าน"                  
4. จบการทำงาน               

 

                ตัวอย่างที่ 2.2 การเขียนผังงานแบบทางเลือกเปรียบเทียบตัวเลข 2 ตัวแล้วค่าผลต่างโดยรับค่าตัวเลขจากแป้นพิมพ์

คำอธิบาย 1. เริ่มต้นการทำงานของโปรแกรม
  2. รับค่า A, B
  3. ถ้า A มากกว่า B แล้วทำ
 
       3.1 แสดงข้อความ "ผ่าน"
       มิฉะนั้นแล้ว
       3.2 แสดงข้อความ "ไม่ผ่าน"                  
4. จบการทำงาน

 

3. ผังงานแบบมีการทำซ้ำ (Iteration)
                การทำงานซ้ำหลายครั้ง เช่น บวกตัวเลขตั้งแต่ 1 - 100 ก็จะต้องทำงาน 101 รอบ การทำซ้ำ จะอยู่ภายใต้เงื่อนไข จริง หรือ เท็จ
ตามลักษณะเงื่อนไขที่กำหนด การทำงานซ้ำแบบนี้ได้อีกแบบว่า การวนลูป ( Loop)  ตามที่ผู้เขียนโปรแกรมได้ออกแบบไว้ 
 แบ่งเป็น 3 รูปแบบดังนี้
               1. การทำงานเป็นรอบด้วย for
               2. การทำงานเป็นรอบด้วย while
               3. การทำงานเป็นรอบด้วย do-while
 
      1. การทำงานเป็นรอบด้วย for
                   การวนลูปด้วยจำนวนรอบที่แน่นอนด้วยคำสั่ง for จะไม่มีเงื่อนไขในการทำงานแต่ะจหยุดทำงานเพื่อวน Loop ครบตามจำนวน
                                                                  
                     

                     ตัวอย่าง การแสดงตัวเลข ตั้งแต่ 1-10

                                                                 
อธิบาย :
                        1. เริ่มการทำงานของโปรแกรม 
                        2. กำหนดค่าตัวแปร i = 1,
                        3. ตรวจสอบเงื่อนไขว่า i <= 10
                        4. ถ้า i <= 10  จริง แสดงค่า i และ เพิ่มค่าให้ i = i + 1
                            ถ้าเท็จให้ออกจากเงื่อนไข
                        5. จบการทำงาน
       

 

       

        2. การทำงานเป็นรอบด้วย while

            เป็นคำสั่งที่ใช้ในการวนซ้ำที่มีจำนวนครั้งที่ไม่แน่นอน เมื่อโปรแกรมเข้าสู่ Loop จะทำคำสั่งต่าง ๆ ใน Loop หนึ่งครั้ง  จากนั้นจะมีการตรวจสอบเงื่อนไขอยู่ด้านท้าย Loop ถ้าหากตรวจสอบเงื่อนไขแล้ว เป็นจริงโปรแกรมจะทำใน Loop ต่อไป 
แต่ถ้าเงื่อนไขเป็นเท็จก็จะออกนอกจาก Loop

                                                  
                 ตัวอย่าง แสดงจำนวนที่เป็นเลขคู ตั้งแต่ 1-200
                                                
อธิบาย :
                        1. เริ่มการทำงานของโปรแกรม 
                        2. กำหนดค่าตัวแปร i = 2
                        3. ตรวจสอบเงื่อนไขว่า i <= 200
                        4. ถ้า i <= 200  จริง แสดงค่า i และ เพิ่มค่าให้ i = i + 2
                            ถ้าเท็จให้ออกจากเงื่อนไข
                        5. จบการทำงาน

3. การวนรอบซ้ำด้วยคำสั่ง Do - While

                   คำสั่ง do -while เป็นรูปแบบคำสั่งที่ใช้ควบคุมโปรแกรม โดยโปรแกรมจะตรวจสอบเงื่อนไข หลังจากเข้าไปทำในวงรอบ

ของการทำซ้ำแล้วอย่างน้อย 1 รอบ ถ้าเงื่อนไขเป็นจริงจะทำซ้ำอีกจนเงื่อนไขที่กำหนดให้เป็นเท็จ จึงหยุดการทำซ้ำ

 

                                              
                      

                       ตัวอย่าง การเขียนผังงานแบมีการทำซ้ำ การแสดงค่าตัวเลขตั้งแต่เลข 1 ถึงเลข 50

 

อธิบาย :
                        1. เริ่มการทำงานของโปรแกรม 
                        2. กำหนดค่าเริ่มต้นตัวเลข i เท่ากับ 1
                        3. เพิ่มค่า i ทีละ 1 ค่า และให้พิมพ์ค่า i
                        4. ถ้าค่า i ยังน้อยกว่าหรือเท่ากับ 50
                             4.1 ให้กลับไปทำข้อ 3
                        5. จบการทำงาน

 

ประโยชน์ของผังงาน

1. ช่วยให้สามารถทำความเข้าใจลำดับขั้นตอนการทำงานของโปรแกรมได้อย่างรวดเร็ว
2. ช่วยแสดงลำดับขั้นตอนการทำงานของโปรแกรม ทำให้สามารถเขียนโปรแกรมได้อย่างเป็นระบบ ไม่สับสน
3. ช่วยให้เข้าใจลำดับและความสัมพันะระหว่างขั้นตอนในการทำงานต่างๆ
4. ใช้เป็นสื่อกลางในการติดต่อประสานความคิดระหว่างผู้ที่เกี่ยวข้อง เช่น นักวิเคราะห์ระบบ (System Analyst) นักเรียนโปรแกรม (Programmer)
5. ช่วยในการตรวจสอบและแก้ไขโปรแกรมได้ง่ายขึ้น เมื่อเกิดข้อผิดพลาด
6. ช่วยให้การดัดแปลง แก้ไข ทำได้อย่างสะดวกรวดเร็ว
7. สามารถเรียนรู้และเข้าใจได้ง่าย เพระาผังงานไม่ขึ้นอยู่กับภาษาคอมพิวเตอร์
8. สามารถเรียนรู้และเข้าใจได้ง่าย เพราะผังงานไม่ขึ้นอยู่กับภาษาคอมพิวเตอร์ภาษาใดภาษาหนึ่งโดยเฉพาะ
9. การบำรุงรักษาโปรแกรม เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงแก้ไขโปรแกรม สามารถดูผังงานเพื่อแก้ไขคำสั่งในโปรแกรมก่อนแก้ไขได้